Müziğin ritmiyle/ruhuyla tamamlanan altı çivili dans ayakkabıları, katlı etekler, şallar, püsküller, yelpazeler, tüller, kırmızı güller ve halka küpeler; flamenkonun olmazsa olmazlarıdır. Dansın ritmine ayak uyduran kıyafetler renkleriyle (kırmızı ağırlıklı), savruluşlarıyla (katlı ve fırfırlı eteğin savruluşu gibi) dansçının ellerinin ve ayaklarının melodik hareketlerine katılır. Kırmızı, siyah, beyaz renklerinin birlikteliği aşkı, öfkeyi, bayram coşkusunu dinleyiciye/izleyiciye ritimle aktarır.
Zarafet, neşe, coşku, tutku, heyecan, isyan; dansın meydan okuyan, gösterişli rüzgârını besler. Kırmızının ışığında/tonlarında dalgalanan flamenkonun akışkanlığı ve zaman zaman artan hızı “Hayalhâne” şiirimdeki gibi sesin bedenle bütünleşmesidir:
HAYALHÂNE
sözün inceldiği aşkefzâ makamı
karanlığın kıyılarında
heceliyor yalnızlığı
sarıp sarmalıyor harfleri
ömrümüzün baharı birlikte yeşillensin
ayrı bir renk alıyor her yorumda flamenko
dansın her cümlesi aşka seslensin
kırmızının kekre tadı
devleşen dakikalar
iliklerime kadar işliyor keder
her çarpışında göğsümde açan sensin
Flamenkonun felsefesiyle bütünleşen şiirsel havası dansın insanlık tarihi kadar eski olduğunu kanıtlar. Tülün rüzgârda âhenkle savruluşunu andıran flamenko, insanın evrendeki savruluşunu da resmeder. Halk dansı olan flamenkonun ilk sahnesi sokaktır. Halkın ruhsal durumunu aktarma şekillerinden biri olan flamenkonun meydan okuyan sert tavrının kaynağı sadece duygular değil aynı zamanda toplumun sosyal ve siyasal sorunlarıdır. Kişinin kendisiyle ve toplumla hesaplaşması olarak da yorumlanabilen flamenko, duygu aktarımı görsel ve işitsel yönden güçlü bir dans türüdür. Dışlanmış veya ezilmiş insanların acılarını, kederlerini ve hayallerini estetik bir şekilde yansıtan flamenko, âdeta gitarın sesinin görselleştirilmesidir.
Flamenko maceram Ceyda Demircioğlu’dan aldığım derslerle başladı. Flamenko için fırfırlı etek diktirmek ve altı çivili özel ayakkabı yaptırmak heyecan verici bir süreçti. Dans derslerinde yıllar sonra tekrar öğrenci olmanın zevkini tattım. Müziğin akışına dans hareketleriyle ayak uydurma çabası bedenimin ritmiyle flamenkonun ritmini bütünleştirdi.
Flamenkonun lirik bir masal havasında esen rüzgârı hiç solmasın.
Emel Koşar
